Darmwand in beeld

Paul Bours: “Endoscopie werd lang beschouwd als de standaard manier om darmwandafwijkingen te beoordelen. Recentelijk zijn MDL-artsen hiervoor darmechografie gaan gebruiken. Het gaat om het klassieke echoapparaat, waarmee via geluidsgolven ook bijvoorbeeld een baby in de buik zichtbaar wordt gemaakt, of weefsels en organen. Bij inflammatoire darmziekten maken we via de buikhuid met een speciale echokop de darmwand zichtbaar. Een darmwand zonder ontsteking is dunner dan 3 millimeter; bij ontsteking wordt de wand dikker. Het verschil tussen 3 of 5 millimeter zie je op de echo heel goed. Het is eigenlijk een oeroude techniek die een nieuwe toepassing heeft gekregen.

Fotografie: EELK.nl

Minder ingrijpend dan coloscopie

Om de ziekte te monitoren is echografie een goed alternatief voor endoscopische onderzoeken zoals een coloscopie. De echo voegt echt iets toe, want voor patiënten is dit onderzoek veel minder ingrijpend. Bij een coloscopie moet je binnen 24 uur meerdere keren een laxeermiddel drinken om je darmen te spoelen en zo geschikt te maken voor een endoscopie. Bovendien krijg je een roesje, zodat je niet voelt dat de slang via je anus door je darmen gaat. En je moet meerdere keren naar het ziekenhuis: voor een gesprek over het onderzoek, het onderzoek zelf én voor de uitslag.

Voor een darmecho is er geen wachtlijst, zoals bij een coloscopie of MRI. Het apparaat staat gewoon op de spreekkamer. Een echoscopie duurt dertig minuten en is meestal ingepland. Maar als het nodig is, kan ik ook tijdens een gesprek het echoapparaat erbij pakken. Er is geen voorbereiding door de patiënt nodig, zoals bij een colosopie.

Actievere rol voor patiënt

Een ander groot voordeel van een darmechografie is dat de patiënt een actieve rol heeft en zelf kan aangeven waar de pijn zit. Wat ik als arts op het beeld zie, kan ik direct met de patiënt bespreken. Ik vertel wat ik zie en wat dit betekent. Een darmechografie is dus eigenlijk een consult en onderzoek ineen. Ik kan met echo-onderzoek ook goed monitoren of een behandeling aanslaat. Als het nodig is, kan ik de behandeling meteen aanpassen. Je wordt als patiënt zo veel meer betrokken bij je ziekte. Dat maakt het makkelijker om therapietrouw te zijn.

Fotografie: EELK.nl

Zorg van de toekomst

De darmecho is uitgeroepen tot zorgvernieuwing van het jaar 2025 door VGZ. Daarmee komt er meer aandacht voor deze patiëntvriendelijke manier van monitoren. Nog niet alle MDL-artsen zijn getraind in darmechografie. Maar ik verwacht dat de echo binnen de standaard opleiding voor jonge MDL-artsen komt. Binnen vijf à tien jaar is de echo onderdeel van de standaard zorg bij IBD!”

Wanneer wél een coloscopie?

Eens in de drie tot vijf jaar moet je nog wel een coloscopie ondergaan om poliepen en darmkanker uit te sluiten; die zijn op een echo niet zichtbaar. Ook bij mensen met overgewicht zal vaker een coloscopie nodig zijn, omdat de echobeelden niet altijd voldoende duidelijk zijn. En om de diagnose IBD te stellen is ook een coloscopie nodig. Want op een echo zie je wel tekenen van een ontsteking, maar niet de oorzaak. Daarom zal voor een complete diagnose altijd nog een coloscopie worden gedaan met een biopt, een hapje uit je darmwand.

Ervaringen van patiënt Merel

Soms is een darmecho dé oplossing, zoals bij Merel: “Ik was zwanger van de tweede toen ik opeens darmklachten kreeg. Slijm in de ontlasting, een bloederige brij, het werd steeds erger. Een coloscopie met een roesje zou een risico voor de baby betekenen; dat wilde ik echt niet. Een echo is veel minder ingrijpend, al vond ik het de eerste keer wel confronterend. Omdat je op het scherm ziet wat er aan de hand is, begrijp je je ziekte wel beter. De echo wees uit dat de ontsteking in mijn endeldarm moest zitten. Ik kreeg toen zetpillen, omdat die veilig waren voor de baby. Liever wilde ik helemaal geen medicatie, maar rust in de darmen was ook voor de baby belangrijk. De zwangerschap verliep met deze medicatie verder rustig.

“Omdat je op het scherm ziet wat er aan de hand is, begrijp je het verloop van je ziekte beter”

Na de bevalling ging het snel slechter. Ik kreeg prednison om de ontsteking te onderdrukken. Ik heb toen nog een echo gehad, maar vijf weken na de bevalling lag ik in het ziekenhuis en moest toch ook een coloscopie ondergaan.”

Paul Bours: “Een hormonale disbalans na de bevalling kan maken dat de colitis ulcerosa snel opvlamt. Dat is wat bij Merel gebeurde. De echo was een goede oplossing om tijdens de zwangerschap onderzoek te kunnen doen. Maar met een echo kun je de endeldarm niet goed zien, het laatste stuk van de dikke darm, omdat die te diep in het bekken ligt. We hadden met de echo gezien dat er geen ontstekingen in de dikke of de dunne darm zaten. Daardoor was een ontsteking in de endeldarm de meest waarschijnlijke diagnose. Na de bevalling was toch een coloscopie nodig, omdat de klachten waren toegenomen. Zo konden we de hele dikke darm bekijken en ook biopten nemen om de juiste behandeling te bepalen. Tijdens de zwangerschap zelf bleek de optie van darmechografie een hele veilige en betrouwbare manier te zijn om de darm in beeld te krijgen. Dat is echt een groot pluspunt van darmechografie.”

Fotografie: EELK.nl NL-ABBV-260026 (v1.0) | april 2026